YAZAR - AV. ALİ DEMİR

ESRAR ELDE ETMEK İÇİN KENEVİR EKME SUÇU

Uyuşturucu ve uyarıcı maddeler ile mücadele sadece suç işleyen kişilerin cezalandırılmasının ötesinde aynı zamanda toplum sağlığının korunması ve sağlıklı nesiller yetişmesi mülahazalarıyla da üzerinde ciddiyetle durulması gereken bir meseledir.Uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanımı bireyin sağlığını bozmasının yanında kişinin bu madde etkisi altındaki iken işleyeceği diğer suçların da adeta kapısını aralamaktadır.

Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı 5237 s. TCK m.191 hükmü ile suç olarak düzenlenmiştir.Uyuşturucu madde kullanımının suç olarak düzenlenmesinin temelinde kamu sağlığının ve gelecek nesillerin korunması amacı yatmaktadır.Nitekim uyuşturucu madde kullanımını suç olarak düzenleyen madde 191 hükmü , 5237 s. TCK’nın “Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar” başlıklı Üçüncü Bölümünde düzenlenmiştir.

Günlük hayatta kullanımına en çok rastlanılan uyuşturucu madde türlerinden biri “Esrar” maddesidir.Latince adı “Cannabissativa” olan kenevirden üretilen ve adli belgelerde “THC” (tetrahidrocannabinol) olarak geçen bu maddenin , diğer uyuşturucu madde türlerine nazaran temininin daha kolay olması ve fiyat olarak daha erişilebilir olması nedeniyle maalesef kullanımı oldukça yaygındır.Genelkullanım şeklisigaraya benzer olarak tütün ile karıştırılarak tüketilmesi de yaygınlığını artıran bir unsurdur.

Normal şartlar altında kenevir ekimi izne tabidir.Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca ekli listede yer alan belirli il ve ilçelerde Tarım ve Orman Bakanlığından alınacak izin ile kenevir ekimi yapılabilir.Esrarın hammaddesi de kenevir bitkisidir.Kenevir bitkisi içinden de dişi hint kenevirinden üretildiği söylenebilir.Dişihint keneviri yetiştikten sonra kurumaya bırakılarak tüketime hazır hale gelmesi sağlanır.İşte bu haftaki makalemizin konusu da bu şekilde esrar elde etmek için kenevir ekilmesidir.Bu fiil 5237 s. TCK’nın dışında ayrı bir kanun olan 2313 s. Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun’da müstakil bir suç olarak düzenlenmiştir.

Esrar elde etmek için kenevir ekimi suçunun düzenlendiği 2313 s. Kanun m.23/5 hükmünde iki ayrı suç ihdas edilmiştir. 23. Maddenin 5. Fıkrasının ilk bendinde “Esrar elde etmek amacıyla kenevir ekimi yapan kişi dört yıldan on iki yıla kadar hapis ve beş yüz günden on bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır” şeklinde düzenlenmiş olup bu bentte kişisel kullanım amacı dışında , ticari amaçla kenevir ekimi yapılmasının karşılığı düzenlenmiştir. 23. Maddenin 5. Fıkrasının ikinci bendi ise: "Münhasıran kendi kullanımı için ihtiyaç duyduğu esrarı elde etmek amacıyla kenevir ekimi yapan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” Şeklindedir.Burada ise sadece kendi kişisel kullanımı için yani ticari amaç gütmeden kenevir yetiştirilmesi fiilinin karşılığı düzenlenmiştir.Her iki suçun ortak noktası ise ekimi yapılan bitkinin kenevir olması ve tohum olarak toprağa ekilmesi ile birlikte suçun artık tamamlanmış olmasıdır.Yani bir kişi esrar elde etmek amacıyla toprağa kenevir tohumu attığında , artık bu suçun faili vasfını kazanmaktadır.Burada üzerinde önemle durulması gereken husus şayet ekilen kenevir bitkisi hasat edilmiş ya da kurumaya bırakılmışsa artık eylem 2313 s. Kanun kapsamından çıkarak 5237 s. TCK m.188 (uyuşturucu madde imal ve ticareti) ya da m.191 (uyuşturucu madde kullanımı) suçlarına vücut vereceğidir.Yani fail hem 2313 s. Kanun kapsamında esrar elde etmek için kenevir ekimi suçundan hem de 5237 s. TCK m.188 ya da 191 suçlarından sorumlu tutulacaktır.Yargıtay CGK, 24/06/2021, E. 2018/577, K. 2021/313 künyeli kararı da bu ilkeyi açıkça ortaya koymuştur.

Yukarıda izah edildiği üzere 2313 s. Kanun m.23/5 hükmünde iki ayrı suç düzenlenmiştir.İlk bentte düzenlenen suç , esrar elde etmek için kenevir ekiminin ticari amaçla yapılması iken ; ikinci bentte düzenlenen suç esrar elde etmek için kenevir ekiminin kişisel kullanım amacına matuf olarak yapılmasıdır.Bu noktada akıllara bu iki suç arasındaki ayrımın nasıl yapılacağı sorusu gelmektedir.Her iki suç arasında ayrım yapmaya yönelik olarak birtakım kriterler gelişmiştir.Buna göre:

1) Ekilen kenevir bitkisinin sayısı (Yargıtay içtihatlarında 20 kök sınırı göze çarpmaktadır.)

2) Özel tertibat ve masraflı düzenek kullanımı,

3) Fail tarafından uyuşturucu maddenin ticaretine yönelik dışa yansıyan aktif eylemler,

4) Failin uyuşturucu madde kullandığını gösteren delillerin varlığı (ekim yapan kişinin biyolojik örneklerinde rastlanması)

Söz konusu kriterler tek başına yeterli olmasa da bir bütün halinde değerlendirildiklerinde failin kastının kişisel kullanım amacına mı yoksa ticarete mi dönük olduğunu ortaya koyacaktır.

Av. Ali DEMİR